Bệnh lý vàng da không chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ mà cũng có thể xảy ra ở người lớn ở mọi độ tuổi với các biểu hiện da vàng vọt, niêm mạc, kết mạc mắt vàng. Những dấu hiệu của bệnh vàng da cho thấy chức năng gan đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Bệnh vàng da ở người lớn có gì khác biệt? Để hiểu thêm về nguyên nhân và cách điều trị của căn bệnh này mời các bạn tham khảo  bài viết sau đây:

vàng da

Vàng da là gì?

  • Vàng da là tình trạng da và tròng trắng mắt bị xỉn vàng, gây ra bởi lượng bilirulin trong máu quá cao. Bilirubin là một hóa chất có màu vàng trong hemoglobin, các chất vận chuyển oxy trong nằm trong tế bào hồng cầu.
  • Khi các tế bào hồng cầu bị vỡ, cơ thể tạo ra các tế bào mới để thay thế chúng. Những tế bào cũ sẽ được xử lý bởi gan. Nếu gan gặp vấn đề và không thể xử lý các tế bào hồng cầu này, bilirubin sẽ tích tụ trong cơ thể và khiến làn da của bạn có màu vàng.
  •  Vàng da là bệnh rất phổ biến ở trẻ sơ sinh, tuy nhiên bệnh thường tự thuyên giảm và biến mất sau vài ngày. Tuy nhiên, bệnh vàng da cũng có thể xảy ra ở các lứa tuổi khác, nhưng đó thường là triệu chứng của một bệnh khác.

Những triệu chứng và dấu hiệu của vàng da là gì?

Triệu chứng thông thường nhất là hiện tượng da và tròng trắng của mắt bị ngả vàng. Nếu bệnh nặng hơn, các khu vực này có thể chuyển thành màu nâu.

Một số triệu chứng khác có thể xuất hiện khi nồng độ bilirubin quá cao là:

– Bên trong miệng có màu vàng;
–  Nước tiểu sẫm màu;
– Phân nhạt màu hoặc có màu đất sét.

Lưu ý: nếu chỉ có da bạn ngả vàng trong khi lòng trắng của mắt thì không thì bạn có thể không bị vàng da. Làn da của bạn có thể biến một màu vàng hoặc cam nếu bạn tiêu thụ nhiều beta carotene, một sắc tố màu da cam trong cà rốt.
– Các triệu chứng khác phụ thuộc vào các rối loạn dẫn đến chứng vàng da:
– Ung thư có thể gây mệt mỏi, sụt cân…
– Viêm gan có khả năng làm bạn buồn nôn, nôn mửa…

vàng da

Bạn nên gọi bác sĩ nếu bé có các dấu hiệu như:

– Vàng da ở bụng, cánh tay và chân;
– Vàng da kéo dài hơn 3 tuần;
– Tròng trắng mắt của bé vàng đi;
– Bé có vẻ mệt mỏi hoặc khó tỉnh dậy;
– Bé không tăng cân hoặc biếng ăn;
– Bé hay khóc ré.

Nguyên nhân gây ra vàng da là gì?

Bệnh vàng da gây ra bởi lượng bilirulin trong máu quá cao. Bilirubin là một hóa chất có màu vàng trong hemoglobin, các chất vận chuyển oxy trong nằm trong tế bào hồng cầu. Khi các tế bào hồng cầu bị vỡ, cơ thể của bạn sản xuất ra các tế bào mới để thay thế chúng. Những tế bào cũ sẽ được xử lý bởi gan. Đối với trẻ sơ sinh, do gan còn chưa trưởng thành nên thỉnh thoảng bilirubin hình thành nhanh hơn tốc độ xử lý của gan, từ đó dẫn đến tình trạng dư thừa bilirubin. Đối với người trưởng thành, tình trạng dư thừa bilirubin có thể gây ra do gan có đề (bị tổn thương do bị viêm, ung thư…).

Những nguyên nhân khác bao gồm nhiễm trùng, nhóm máu của mẹ và bé không tương đồng, và do bú sữa mẹ. Vì thỉnh thoảng, sữa mẹ can thiệp vào khả năng chuyển hóa bilirubin của gan. Loại vàng da này tiến triển chậm hơn những loại khác và có thể kéo dài đến vài tuần.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc vàng da?

Có rất nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ vàng da, bao gồm:

  • Sinh non: bé sinh trước 38 tuần không xử lý bilirubin nhanh như bé đủ tháng. Ngoài ra, bé có thể bú kém hơn và giảm nhu động ruột nên ít thải được bilirubin qua phân;
  • Vết bầm lớn khi sinh: phá vỡ nhiều hồng cầu hơn làm nồng độ bilirubin cao hơn;
  • Nhóm máu: nếu nhóm máu của mẹ khác của bé, bé có thể nhận được kháng thể truyền qua nhau thai, làm cho các tế bào máu phá vỡ nhanh hơn;
  • Bú mẹ: vì sữa mẹ có thể can thiệp vào khả năng chuyển hóa bilirubin của gan. Tuy nhiên do lợi ích lớn của sữa mẹ, các chuyên gia vẫn khuyên nên cho bé bú mẹ.

Những phương pháp nào dùng để điều trị vàng da?

Đối với người trưởng thành

Bệnh vàng da thường chỉ là triệu chứng của một bệnh khác, nên việc điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra bệnh.

Đối với trẻ sơ sinh

Thông thường trẻ sẽ không cần điều trị và bệnh sẽ tự khỏi sau 2 đến 3 tuần.

Nếu các triệu chứng chuyển nặng hoặc không tự khỏi, trẻ sẽ cần được điều trị bằng các phương pháp sau:

Phương pháp quang trị liệu

Đây là phương pháp chữa trị tốt nhất. Trẻ sẽ nằm ở trần dưới ánh đèn huỳnh quang và được chụp mắt để bảo vệ mắt trong suốt quá trình điều trị. Ánh sáng sẽ giúp làm giảm lượng bilirubin dư thừa.

Phương pháp Immunoglobulin truyền tĩnh mạch

Phương pháp này được sử dụng nếu bệnh vàng da gây ra do nhóm máu của mẹ và bé khác nhau. Ở trường hợp này, máu của bé sẽ mang theo các kháng thể của mẹ. Các kháng thể này sẽ góp phần phá vỡ các tế bào máu. Immunoglobulin là một protein trong máu có thể hạn chế các kháng thể này, do đó tiêm immunoglobulin vào cơ thể sẽ giúp làm giảm tình trạng vàng da của bé.

Phương pháp truyền trả máu

Nếu các phương pháp khác không có hiệu quả, bé có thể phải cần tiến hành phương pháp truyền trả máu. Phương pháp này tiến hành bằng cách lấy nhiều lần một lượng nhỏ máu của bé, sau đó làm loãng bilirubin và kháng thể từ cơ thể mẹ, sau đó truyền trả lại vào cơ thể bé.

Phong cách sinh hoạt

Nghỉ ngơi thật nhiều – Trao đổi với bác sỹ việc trở lại công việc hàng ngày có ổn không

●Tránh sử dụng thức uống có cồn

●Chỉ sử dụng thuốc theo toa của bác sỹ điều trị

Nếu tình trạng vàng da là do sỏi mật, bạn có thể sẽ cần uống thuốc hoặc thực hiện phẫu thuật để loại bỏ sỏi mật. Đôi khi sỏi mật có thể được lấy bỏ trong khi làm nội soi mật tụy ngược dòng.

Bệnh vàng da không quá nguy hiểm khi có sự can thiệp sớm từ giia điình và bác sĩ. Trên đây là thông tin cơ bản về triệu chứng và nguyên nhân của bệnh vàng da, hi vọng bài viết sẽ hữu ích đối với bạn đọc!

0/5 (0 Reviews)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *